دير زمانی است كه مردمان ايرانی و بسياری از جوامع ديگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا می‌دارند كه در ميان اقوام گوناگون، نام‌ها و انگيزه‌های متفاوتی دارد. در ايران و سرزمين‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» يا «شب يلدا» نام می‌برند كه همزمان با شب زمستانی است. به دليل دقت گاهشماری ايرانی و انطباق كامل آن با تقويم طبيعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سي‌ام آذرماه و بامداد يكم دی‌ماه است.  جشن شب چله، همچون بسياری از آيين‌های ايرانی، ريشه در رويدادی كيهانی دارد.

خورشيد در حركت سالانه خود، در آخر پاييز به پايين‌ترين نقطه افق جنوب شرقی می‌رسد كه موجب كوتاه شدن طول روز و افزايش زمان تاريكی شب می‌شود. اما از آغاز زمستان يا انقلاب زمستانی، خورشيد دگرباره بسوی شمال شرقی باز می‌گردد كه نتيجه آن افزايش روشنايی روز و كاهش شب است. به عبارت ديگر، در شش‌ماهه آغاز تابستان تا آغاز زمستان، در هر شبانروز خورشيد اندكی پايين‌تر از محل پيشين خود در افق طلوع می‌كند تا در نهايت در آغاز زمستان به پايين‌ترين حد جنوبی خود با فاصله 5/23 درجه از شرق يا نقطه اعتدالين برسد. از اين روز به بعد، مسير جابجايی‌های طلوع خورشيد معكوس شده و مجدداً بسوی بالا و نقطه انقلاب تابستانی باز می‌‌گردد. آغاز بازگرديدن خورشيد بسوی شمال‌شرقی و افزايش طول روز، در انديشه و باورهای مردم باستان به عنوان زمان زايش يا تولد ديگرباره خورشيد دانسته می‌شد و آن را گرامی و فرخنده می‌داشتند...

برروی ادامه کلیک کنید...